Serdecznik pospolity – działanie prozdrowotne, napar i nalewka

Serdecznik pospolity (Leonurus cardiaca) zawiera ważne składniki aktywne, którym przypisywane są właściwości lecznicze. Jakimi działaniami prozdrowotnymi charakteryzuje się ziele? W jaki sposób wykonywać napar i nalewkę? Odpowiedzi poznacie poniżej.

Serdecznik pospolity rosnący na polu

Serdecznik pospolity – czym jest?

Serdecznik pospolity pochodzi przede wszystkim z Azji oraz z Europy Południowo-Wschodniej. Współcześnie uprawiany jest również w Ameryce Północnej, Ameryce Południowej i w Australii. Co ciekawe, hodowany był już w starożytności przez Greków i Rzymian w celu leczenia dolegliwości trawiennych. Jego nazwa rodzajowa – Leonurus cardiaca – oznacza lwie serce i odnosi się do zdrowotnego wpływu rośliny na serce. 

W Polsce serdecznik jest rośliną pospolitą, rosnąca na terenach ogólnodostępnych, takich jak pobocza dróg, pastwiska, parki, czy okolice domów mieszkalnych. Roślina osiąga od 30 do 120 cm wysokości i tworzy kłącze, z którego wyrastają łodygi. Jest porośnięta włoskami, wydziela nieprzyjemny zapach i charakteryzuje się różowo-fioletowymi kwiatami. 

Serdecznik pospolity – właściwości i działanie prozdrowotne

Serdecznik pospolity jest źródłem: choliny, flawonoidów, alkaloidów, glikozydów, terpeny, diterpeny, triterpeny, fitosteroli oraz kwasów (fenolowy, kawowy, p-kumarowy, 4-hydroksybenzoesowy, wanilinowy, ferulowy). W jego zielu obecne są również sole mineralne – krzem, potas, wapń.

Serdecznik pospolity znany jest z pozytywnego oddziaływania na nasze serce, o czym świadczy jego nazwa rodzajowa. Ziele normalizuje pracę serca, obniża częstotliwość pulsu, łagodzi kołatanie serca, wpływa na obniżenie ciśnienia krwi – rozkurcza i poszerza naczynia krwionośne, wzmacnia mięsień sercowy, przeciwdziała arytmii i skurczom.

Serdecznik pospolity normalizuje pracę serca, obniża częstotliwość pulsu, wpływa na obniżenie ciśnienia krwi oraz łagodzi kołatanie serca. 

Roślina zalecana jest dla osób osłabionych, chorujących na miażdżycę, tachykardię, nerwice sercowo-naczyniowe oraz przy wczesnych stadiach chorób powiązanych z nadciśnieniem tętniczym. 

Ziele działa uspokajająco, dlatego może być stosowane w stanach napięcia nerwowego, w stanach lękowych, przy problemach z bezsennością oraz w przypadku powracających migren. 

Serdecznik pospolity wykazuje działanie uspokajające. Może być stosowany w przypadku bezsenności, w stanach napięcia nerwowego oraz w stanach lękowych. Ziele łagodzi dolegliwości jelitowe oraz objawy zespołu spięcia przedmiesiączkowego. 

Lwie serce wykazuje działanie rozkurczowe. Dzięki temu łagodzi bóle miesiączkowe i inne objawy związane z zespołem spięcia przedmiesiączkowego (PMS). Pomaga również przy dolegliwościach jelitowych – biegunkach, zaparciach, wzdęciach, kolkach, reguluje pracę jelit, pobudza wydzielanie soków trawiennych, podnosi apetyt. 

Serdecznik działa przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie, ściągająco, dlatego też wykonuje się z niego roztwory stosowane zewnętrznie, np. w postaci okładów i opatrunków, w celu przyspieszenia gojenia się ran oraz oparzeń. Stosowany na skórę przynosi ukojenie dla cery trądzikowej oraz przy stanach zapalnych. 

Podczas dolegliwości związanych ze schorzeniami górnych dróg oddechowych również warto skorzystać z prozdrowotnego wpływu lwiego serca – pomaga przy kaszlu, astmie, bólach pojawiających się w obrębie klatki piersiowej, przeciwdziała zaburzeniom oddychania.

Ziele może być stosowane zewnętrznie na skórę, ponieważ działa przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie oraz ściągająco. 

Kobiety karmiące piersią mogą wykonywać domowe okłady z liści serdecznika pospolitego. Pobudzi to laktację oraz pomoże w przypadku obrzmiałych i bolesnych piersi. 

Serdecznik pospolity – napar i nalewka

Liście serdecznika pospolitego
Z serdecznika pospolitego można wykonać napar oraz nalewkę

Serdecznik pospolity często stosowany jest w formie naparu, ponieważ można go używać wewnętrznie – pijąc lub zewnętrznie – przemywając nim skórę. Jednak to nalewka jest bardziej wartościowa – związki czynne zawarte w serdeczniku rozpuszczają się lepiej w alkoholu niż w wodzie. Substancje rozpuszczają się także w tłuszczach, dlatego ważne jest stosowanie naparu z ciętego ziela przed posiłkiem lub naparu z mielonego ziela podczas posiłku. 

Przepis na napar z serdecznika pospolitego

Napar przygotowuje się z 2 łyżeczek ciętego ziela, które należy wsypać do garnka. Następnie wlewamy 250 ml wody i całość gotujemy na małym ogniu przez około 5 minut. Po ostudzeniu przecedzamy i stosujemy od 3 do 5 razy dziennie po 1 łyżce stołowej, najlepiej przed posiłkiem. 

Serdecznik można również zakupić w formie mielonej. Wtedy 0,5 lub 1 łyżeczkę proszku zalewamy niewielką ilością ciepłej, ale nie wrzącej wody. Czekamy do ostudzenia i wypijamy całość razem z osadem. Stosujemy 2-4 razy dziennie podczas spożywania posiłków. 

Jak wykonać nalewkę? 

Nalewkę z serdecznika przygotowuje się na wódce/spirytusie (40%-70%) lub na czerwonym winie wytrawnym. 

W przypadku nalewki na bazie spirytusu lub wódki 50 g suszonego ziela wsypujemy do słoika i zalewamy 0,5 litra np. 40% czystej wódki. Miksturę mieszamy, słoik zakręcamy i odstawiamy na około 3 tygodnie, pamiętając o tym, aby co jakiś czas wstrząsać jego zawartość. Po upływie podanego czasu nalewkę przecedzamy oraz przelewamy do butelki przez gazę lub bibułkę filtracyjną. Nalewkę przechowujemy w zaciemnionym oraz chłodnym miejscu.

Serdecznik pospolity – przeciwwskazania 

Przeciwskazaniem do zażywania serdecznika pospolitego jest ciąża oraz karmienie piersią. Ziele może nasilić działanie leków przeciwzakrzepowych. 
Spożycie zbyt dużej dawki serdecznika może skutkować: bólami głowy, stanem zapalnym żołądka, biegunką, krwawieniem z macicy.