Jak długo można nie spać i czym grozi brak snu?

Sen pozytywnie wpływa na pracę tkanek i narządów w obrębie całego ludzkiego organizmu. Wspiera procesy myślowe, odporność, gospodarkę hormonalną, gospodarkę energetyczną. Jak nasze ciało reaguje na brak snu przez więcej niż dobę? Czym grozi regularne niewysypianie się?

Kobieta w łóżku z telefonem

Sen – jak wpływa na organizm? 

Sen jest nam potrzebny do regeneracji całego organizmu. W czasie odpoczynku dochodzi do optymalizacji wielu procesów zachodzących w naszym ciele. Rozluźniają się mięśnie, spowalnia rytm pracy serca i oddech, natomiast mózg wyłącza niektóre funkcje i skupia się na przetwarzaniu informacji, dzięki czemu poprawia się nasza koncentracja i pamięć. 

Sen pozytywnie oddziałuje na układ odpornościowy, gospodarkę hormonalną, gospodarkę energetyczną czy metabolizm. Poprawia stan naszej skóry, przyspiesza procesy gojenia się ran. 

Jak długo możemy nie spać? 

Rekord okresu bez snu wynosi 266 godzin, czyli ponad 11 dni. Współcześnie nie przeprowadza się jednak eksperymentów sprawdzających, jak długo możemy wytrwać bez snu – głównie ze względu na to, że brak snu zagraża nie tylko naszemu zdrowiu, ale i życiu. Jak nasz organizm i psychika reagują na brak odpoczynku przez więcej niż 24 godziny? 

Jakie są skutki braku snu przez więcej niż dobę? 

Po dobie bez snu nie tylko czujemy się zmęczeni, ale również rozkojarzeni. Mamy kłopoty z koncentracją, koordynacją oraz zmniejszoną czujność – dlatego też nie zaleca się wówczas prowadzenia auta. Nasze oczy są zaczerwienione, opuchnięte, przesuszone. Dodatkowo towarzyszy nam trudny do opanowania głód, a także spadek libido i wahania nastrojów – zwłaszcza złość i irytacja. 

Po 48 godzinach bez snu obok objawów opisanych wyżej pojawia się również krótka utrata przytomności trwająca do kilkudziesięciu sekund, określana jako epizody mikrosnu. Dochodzi do zaburzeń zdolności poznawczych i odczuwania stresu. Towarzyszy nam bardzo silny ból głowy, mogą pojawić się nudności, dreszcze, bóle kostno-mięśniowe. Spojówki są wyraźnie przekrwione, a światło odbierane jest jako nienaturalnie jasne. Dodatkowo dźwięki mogą wydawać się głośniejsze, a widziany przez nas obraz jest rozmazany. 

Brak odpoczynku przez ponad dwie doby upośledza nasz układ odpornościowy. Komórki odpornościowe NK, odpowiadające za zwalczanie bakterii, wirusów i innych patogenów, wykazują mniejszą aktywność. Możemy doświadczać również depersonalizacji, czyli poczucia oddzielenia od własnego ciała. 

Po dwóch dniach bez snu może m.in. dochodzić do dolegliwości bólowych, zaburzeń zdolności poznawczych, krótkiej utraty przytomności, poczucia oddzielenia się od własnego ciała. 

Natomiast po 72 godzinach bez snu zdarzają się częste epizody mikrosnu. Nasz organizm jest już na tyle wyczerpany, że nie jest w stanie normalnie funkcjonować i zachować pełną świadomość. Nawet proste czynności sprawiają nam problem, ponieważ ciało nie chce współpracować. Doświadczamy już nie tylko depersonalizacji, ale również halucynacji. Tracimy możliwość rozróżniania barw. Wahania nastrojów są coraz silniejsze, mogą pojawiać się epizody lękowe, ataki paranoi czy poczucie rozpaczy. 

Po 96 godzinach bez snu dochodzi do epizodów psychozy – mamy problem z postrzeganiem rzeczywistości. Nie jesteśmy w stanie zapanować nad sennością, wykonywać prostych czynności, skoncentrować się, a nawet myśleć. Dodatkowe godziny bez snu mogą doprowadzić nie tylko do poważnych konsekwencji zdrowotnych, ale również do śmierci. 

Zapoznaj się: Dieta na bezsenność – co jeść, aby się wyspać?

Brak snu – jak wpływa na zdrowie? 

Zmęczony mężczyzna patrzący w lustro
Brak snu nie tylko sprawia, że jesteśmy zmęczeni w ciągu dnia. Powiązany jest również ze wzrostem ryzyka zachorowalności na poważne schorzenia

Powyżej opisaliśmy objawy i dolegliwości związane z brakiem snu przez minimum dobę. Natomiast na nasze zdrowie negatywnie wpływa również regularne niewysypianie się, brak fazy snu głębokiego czy zaburzenia snu, takie jak bezsenność

Problemy ze snem odbijają się na kondycji naszego organizmu, wytrzymałości fizycznej, psychice, a nawet na urodzie. Poprzez brak snu dochodzi do pogorszenia sprawności umysłowej, przez co obniża się nasza koncentracja i zdolność do przyswajania wiedzy. Możliwe jest również nasilenie objawów związanych ze zdrowiem psychicznym. Nie tylko jesteśmy rozdrażnieni, ale również towarzyszą nam wahania nastrojów. Wzrasta ryzyko depresji oraz stanów lękowych. 

Brak snu uspośledza nasz układ immunologiczny, dlatego też jesteśmy bardziej podatni na infekcje. Wzrasta również ryzyko rozwoju nadciśnienia, otyłości czy cukrzycy typu II. 

Niedostateczna ilość snu prowadzi do rozwoju: otyłości, insulinooporności, cukrzycy typu II, nadciśnienia tętniczego krwi, zaburzeń hormonalnych, zaburzeń metabolicznych, chorób układu krążenia. Poprzez wzrost białka C-reaktywnego, związanego ze stanem zapalnym organizmu, zwiększa się również ryzyko chorób nowotworowych. 

Brak snu oddziałuje na układ odpornościowy, przez co jesteśmy bardziej podatni na wszelkiego rodzaju infekcje. Pogorszeniu ulega również nasza koordynacja ruchowa i ogólna wydolność. Skóra traci swój naturalny blask i elastyczność, staje się szara, zmęczona. Możliwe jest również wzmożone wypadanie włosów.

Przeczytaj: Olejek CBD na sen i bezsenność – czy rzeczywiście działa? Sprawdzamy