Arnika górska – charakterystyka i zastosowanie prozdrowotne

Arnika górska jest zielem wykorzystywanym w lecznictwie od średniowiecza. Dzięki składnikom aktywnym wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne oraz przeciwreumatyczne. Jakie są zastosowania arniki? Jak wykonać domowy napar oraz nalewkę z ziela? Przeczytajcie.

Arnika górska ziele o żółych kwiatach

Arnika górska – charakterystyka

Arnika górska to roślina należąca do rodziny astrowatych. Jej nazwy zwyczajowe to: kupalnik górski, traganek górski, pomornik. Roślina dorasta do około 60 cm wysokości i charakteryzuje się żółtymi kwiatami, które zakwitają pomiędzy czerwcem a sierpniem.

W Polsce arnika górska zagrożona jest wyginięciem, dlatego też jest objęta ścisłą ochroną gatunkową i znajduje się w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin oraz na czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Surowce wykorzystywane w ziołolecznictwie pochodzą z upraw. Dziko rosnące ziele można spotkać na górskich polanach. Porasta Sudety, Karpaty, Bieszczady oraz Pojezierze Mazurskie.

Arnika była czczona przez plemiona germańskie, które przypisywały jej magiczną moc – miała chronić przed anomaliami pogodowymi, zwłaszcza przed burzą i gradobiciem. Pierwsze zapisy świadczące o używaniu arniki w celach leczniczych pochodzą z XII wieku – właściwości rośliny opisywała znana zielarka Hildegarda z Bingen.

Arnika górska – zastosowanie prozdrowotne

Kwiaty arniki górskiej zawierają substancje czynne o charakterze prozdrowotnym. Są to m.in.: flawonoidy, arnicyna, saponina, fitosterole, garbniki, kwasy organiczne, triterpeny, karotenoidy, helenalina. Ziele wykazuje działanie: bakteriobójcze, przeciwwirusowe, przeciwreumatyczne, przeciwbólowe, przeciwzapalne, uszczelniające.

Arnika górska w zastosowaniu zewnętrznym zalecana jest do pielęgnaji cery naczynkowej oraz trądzikowej. Ziele łagodzi stany zapalne skóry, przyspiesza gojenie się zmian trądzikowych, zmniejsza opuchliznę i obrzęki.

Maści i okłady z arniki zmniejszają wysięki zapalne, opuchlizny oraz obrzęki. Pomagają w leczeniu urazów mechanicznych, stłuczeń, skręceń, przyspieszają gojenie się krwiaków i siniaków. Maść stosowana w przypadku problemów z żylakami odbytu zmniejsza obrzęk i obkurcza zmiany, przez co łagodzi również ból. 

Dzięki działaniu przeciwbólowemu i przeciwzapalnemu arnika wykorzystywana jest przy dolegliwościach reumatycznych.

Arnika górska stosowana zewnętrznie służy do pielęgnacji cery naczynkowej, ponieważ redukuje pojawiające się tzw. pajączki oraz zapobiega uszkodzeniom i pękaniu naczynek. Również osoby borykające się z trądzikiem różowatym powinny zainteresować się działaniem arniki – ziele łagodzi stany zapalne skóry, dezynfekuje, przyspiesza gojenie się zmian trądzikowych.

Arnika stosowana pod oczy likwiduje opuchnięcia, wyrównuje koloryt cery, zmniejsza cienie pod oczami, sprawia, że skóra wygląda świeżo i zdrowo. Właściwości bakteriobójcze, bakteriostatyczne oraz wpływ na poprawę krążenia w naczyniach krwionośnych przyczyniają się do gojenia ran powstałych w wyniku odmrożeń lub oparzeń.

Płukanie jamy ustnej naparami z arniki pomaga na: afty, zapalenia dziąseł, owrzodzenia dziąseł oraz owrzodzenia jamy ustnej. Substancje czynne zawarte w ziele wykorzystywane są w leczeniu żylaków. Poprawiają krążenie, zapobiegają cofaniu się krwi oraz rozciąganiu żył.

Przeczytaj: Wierzbownica (drobnokwiatowa) – wpływ na organizm, zdrowotne napary

Arnika górska – olej z arniki

Olej z arniki składa się z kwasów tłuszczowych: kwasu linolowego, linolenowego, palmitynowego, mirystynowego. Zawiera również tymol.

Oleju nie powinno się stosować w postaci czystej. Przed każdym użyciem należy go rozcieńczyć z wodą.

Preparat stosowany miejscowo przyspiesza proces rehabilitacji przy urazach, zmniejsza opuchliznę, łagodzi ból, chroni przed infekcjami. Polecany jest przy: bólach mięśni, bólach reumatycznych, zwichnięciach, stłuczeniach, obrzękach, stanach zapalnych po ukąszeniach owadów, nadmiernym wypadaniu włosów.

Olej stosowany na skórę pomaga w leczeniu trądziku, reguluje ilość wydzielanego sebum, pielęgnuje cerę i chroni ją przed działaniem szkodliwych czynników środowiskowych.

Uwaga: Oleju nie powinno się stosować w postaci czystej, nawet przy aromaterapii, ponieważ może być toksyczny. Przed użyciem należy go zawsze rozcieńczyć.

Uwaga: Oleju z arniki nie powinno się stosować bezpośrednio na otwarte rany, oparzenia, czy uszkodzoną skórę.

Przeczytaj także: Olej z czarnuszki – na co pomaga i jak go stosować?

Arnika górska – przepis na napar, odwar i nalewkę

Domowy napar z suszonych kwiatów arniki górskiej
Z ziela arniki górskiej prztgotujemy napar, odwar oraz nalewkę

Do wykonania naparu oraz nalewki potrzebujemy suszonych kwiatów arniki. Nalewka występuje w formie koncentratu, który musimy rozcieńczyć z wodą. Stosuje się ją w postaci okładów, które możemy przykładać do skóry w przypadku: krwiaków, siniaków, stłuczeń, zwichnięć, ukąszeń owadów. Okłady wykazują właściwości przeciwzapalne, antyseptyczne, przyspieszają również gojenie się ran.

Uwaga: Okładów z nalewki nie można stosować na świeże, otwarte rany oraz na oparzenia II i III stopnia.

Z nalewki można wykonać roztwór do płukania jamy ustnej. Stosuje się go przy: stanach zapalnych dziąseł, owrzodzeniach, aftach.

Przepis na napar: 1 łyżkę stołową arniki zalewamy 1 szklanką wrzącej wody, a następnie przykrywamy i pozostawiamy na około 30 minut. Na końcu przecedzamy. Napar można przechowywać w lodówce przez kilka dni.

Przepis na odwar: 1 łyżeczkę kwiatów arniki umieszczamy w garnku, zalewamy 250 ml wody, a następnie doprowadzamy do wrzenia. Mieszankę gotujemy przez 5 minut na małym ogniu. Następnie napar odstawiamy na około 15 minut i przecedzamy.

Przepis na nalewkę: 3 łyżki stołowe kwiatów arniki umieszczamy w szklanym naczyniu, a następnie zalewamy spirytusem. Całość odstawiamy w ciepłym miejscu na około 14 dni. Po upływie tego czasu nalewkę przecedzamy przez gazę i przelewamy do ciemnego szkła.

Uwaga: Nalewka powinna być przechowywana w miejscu suchym oraz zaciemnionym.

Zapoznaj się: Prawoślaz – zastosowanie zdrowotne, kosmetyczne, przepis na napar

Arnika górska – przeciwwskazania

Arnika górska może wywoływać uczulenia kontaktowe, dlatego przed użyciem zaleca się wykonanie próby uczuleniowej. W przypadku nadwrażliwości na roślinę należy ją natychmiast odstawić.

Ziele arniki powinno być stosowane jedynie zewnętrznie, ponieważ w użytku wewnętrznym może powodować silne zatrucie.

Przedawkowanie arniki może wywołać skutki uboczne: biegunkę, wymioty, bóle i zawroty głowy, omdlenia, problemy z sercem, podrażnienia gardła.

Ziela nie powinny stosować kobiety w ciąży oraz kobiety karmiące piersią.