Syrop klonowy – właściwości i zastosowanie

Syrop klonowy stanowi popularny dodatek do naleśników. Czy wykazuje zdrowotne właściwości? Czy może być stosowany przez diabetyków? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w artykule.

Syrop klonowy wlewany na gofry

Syrop klonowy – co to jest?

Syrop klonowy jest zagęszczonym sokiem kanadyjskich klonów. Do wyrobu syropu wykorzystuje się najczęściej klon cukrowy (Acer saccharum), klon czarny (Acer nigrum) oraz klon czerwony (Acer rubrum). Te gatunki odznaczają się wysoką zawartością cukru, sięgającą 2-5%. 

Klon cukrowy musi rosnąć co najmniej 40 lat, zanim zacznie się z niego pozyskiwać sok. W tym celu nawierca się pień drzewa i zbiera wypływający sok. Odpowiednią porą jego zbioru jest wiosna (okres od końca lutego do kwietnia). Wtedy zgromadzona w drzewach skrobia przemienia się w cukier. Z jednego drzewa pozyskuje się do 40 litrów soku, a po odparowaniu pozostaje około litra klonowego syropu. 

Indianie znali i wytwarzali syrop klonowy na długo przed przybyciem Europejczyków. Według legendy myśliwy z plemienia Irokezów poczuł po powrocie do domu słodki i aromatyczny zapach unoszący się nad paleniskiem do gotowania. Okazało się, że jego żona użyła wody deszczowej z wydrążonego pnia leżącego pod klonem. Od tej pory Indianie wbijali swoje siekiery w pnie, aby chwytać wypływający sok. Kiedy do naczynia z sokiem wkładali rozgrzane kamienie, powstawał lepki syrop.

Syrop klonowy – zdrowotne właściwości 

W porównaniu z wieloma innymi środkami słodzącymi syrop klonowy wykazuje dużo zalet. Badania wskazują, że zawiera ponad 50 substancji o wpływie na ludzkie zdrowie. Większość zawartych w syropie klonowym związków ma właściwości przeciwzapalne i przeciwutleniające, które uaktywniają się w razie infekcji bakteryjnych, a także przy cukrzycy. Są też pomocne w leczeniu chorób nowotworowych. 

Związki zawarte w ekstrakcie z syropu klonowego wykazują właściwości przeciwzapalne i przeciwutleniające, które uaktywniają się w razie infekcji bakteryjnych, a także przy cukrzycy. Są też pomocne w leczeniu chorób nowotworowych. 

Odpowiednie badania laboratoryjne były prowadzone nie z użyciem syropu, jaki znamy na co dzień, ale z jego ekstraktem, który zawiera wyższe stężenie substancji czynnych (zwłaszcza polifenoli).

Syrop klonowy, który kupujemy w sklepie, dostarcza pożytecznych substancji w niewielkich ilościach oraz ze sporą porcją cukru. Niemniej jednak uczeni są przekonani, że pewne substancje z syropu klonowego mogą być wzorcem do wytwarzania syntetycznych leków na poważne choroby. Zalicza się do nich: chroniczne schorzenia ze stanami zapalnymi, choroby serca, cukrzycę, różne rodzaje nowotworów, choroby neurodegeneracyjne, jak np. choroba Alzheimera. 

Syrop klonowy, który kupujemy w sklepie, dostarcza pożytecznych substancji w niewielkich ilościach oraz ze sporą porcją cukru. 

Syrop klonowy może wykazywać właściwości odchudzające – dzięki zawartości kwasu abscynowego. Można go stosować np. w diecie redukcyjnej przy dobraniu odpowiedniego bilansu kalorycznego. Badania wskazują na to, że kwas absycynowy zwiększa wrażliwość komórek tłuszczowych oraz stymuluje uwalnianie insuliny przez trzustkę. 

Przeczytaj: Syrop klonowy a syrop z agawy – który wybrać? 

Syrop klonowy a antyoksydanty

Co ciekawe, syrop klonowy jest powszechnie uważany za tym bardziej wartościowy, im jaśniejszą ma barwę. Ciemniejszy kolor świadczy o późniejszym pozyskaniu, kiedy w soku znajduje się więcej substancji, które są niepożądane. Tymczasem badania prowadzone na University of Rhode Island wykazały, że zawartość polifenoli wzrasta w ciemniejszym syropie. 

W porcji ok. 80 g syropu (¼ szklanki) znajduje się porównywalna ilość antyoksydantów jak w porcji brokuł lub bananów. W składzie syropu klonowego wykryto również ok. 50 substancji o działaniu przeciwutleniającym, a także antybakteryjnym i antynowotworowym. 

Syrop klonowy – słodzik dla cukrzyków?

Przeprowadzono także badania dotyczące związku syropu klonowego z możliwym wpływem na poziom cukru we krwi. Okazało się, że antyoksydanty zawarte w syropie klonowym – polifenole – blokują dwa enzymy, które są odpowiedzialne za powstawanie cukrzycy. Fakt, że substancja słodząca może być nośnikiem leku przeciwcukrzycowego, nie jest niczym niepokojącym, ponieważ nie wszystkie słodkie substancje mają jednakową strukturę – ich ładunek glikemiczny jest różny. Osoby chorujące na cukrzycę powinny w swojej diecie stosować potrawy o niskim ładunku glikemicznym. 

Antyoksydanty zawarte w syropie klonowym – polifenole – blokują dwa enzymy, które są odpowiedzialne za powstawanie cukrzycy. Indeks glikemiczny syropu klonowego ma wartość prawie dwukrotnie niższą od zwykłego cukru.

Ładunek glikemiczny jest formą oceny zawartości węglowodanów w produktach spożywczych i opiera się na wartości indeksu glikemicznego (wpływ pokarmu na stężenie glukozy we krwi) oraz wielkości porcji. Ładunek glikemiczny wskazuje na to, że produkty o wysokim indeksie spożywane w małych ilościach powodują takie same skutki jak produkty o niskim indeksie w dużych ilościach. Ten wskaźnik dla syropu klonowego ma wartość prawie dwukrotnie niższą od zwykłego cukru, ale mimo pozornie przeciwcukrzycowego działania diabetycy nie powinni nadużywać syropu klonowego.

Syrop klonowy zawiera 270 kcal w 100 g, co oznacza, że jest mniej kaloryczny niż cukier lub miód – cukier w 100 g dostarcza ok. 400 kcal. Jego wartość indeksu glikemicznego jest wysoka – wynosi 65. Przypomnijmy, że wartość niskiego indeksu glikemicznego dla produktów żywnościowych wynosi mniej niż 55. 

Sprawdź: Syrop klonowy w kosmetyce – jak stosować syrop klonowy na twarz i włosy? 

Syrop klonowy –  zawartość minerałów

Syrop klonowy uchodzi za produkt bogaty w minerały. W rzeczywistości ich zawartość jest umiarkowana i w 100 g wynosi:

    • 185 mg potasu,
    • 90 mg wapnia,
    • 25 mg magnezu, 
    • 2 mg żelaza.   

Potas wpływa na utrzymanie prawidłowego rytmu serca, reguluje ciśnienie tętnicze krwi, wspiera układ nerwowy oraz zapewnia odpowiednie funkcjonowanie mięśni. 

Wapń jest budulcem kości. Determinuje prawidłowy proces krzepnięcia krwi oraz wpływa na pracę układu nerwowego, układu odpornościowego i na pracę mięśni.

Magnez zmniejsza towarzyszące nam uczucie zmęczenia i znużenia oraz pomaga utrzymać prawidłowe funkcje psychologiczne. Oddziałuje również na funkcjonowanie mięśni i zdrowie kości. 

Żelazo uczestniczy w procesie powstawania hemoglobiny, wpływa na układ odpornościowy i pracę wątroby, a także chroni organizm przed wpływem wolnych rodników. 

Syrop klonowy w kuchni

Syrop klonowy polewany na naleśniki
Naleśniki z syropem klonowym

Syrop klonowy kojarzy się głównie z naleśnikami, ale może być wykorzystywany do różnych zimnych i gorących dań lub napojów. Nie traci swoich właściwości pod wpływem wysokiej temperatury, dlatego też sprawdza się jako słodzik oraz marynata do mięs. 

Stosuje się go do: płatków śniadaniowych, koktajli, jogurtów, owsianek, lodów i innych deserów. Syrop klonowy może też podkreślać smak wielu potraw. Oto kilka przykładów:

Syrop klonowy – marynata do mięsa i ryb

Syrop klonowy pasuje do marynat, które mają nieco słodki smak, np. do drobiu, wieprzowiny i łososia. 

Syrop klonowy w herbacie

Istnieją różne opinie na temat odpowiedniego słodzenia herbaty. Również stosowanie syropu klonowego w formie słodzika ma swoich zwolenników. Latem można samemu przygotować herbatę mrożoną – zaparzyć ulubioną herbatę, schłodzić ją, wstawiając do lodówki, a potem podawać z kostkami lodu i dodatkiem syropu. 

Wypieki z syropem klonowym

Syrop klonowy można wykorzystać do słodkich wypieków. Zaleca się zastępować łyżkę cukru przez ¾ łyżki syropu klonowego (albo zamiast 100 g cukru użyć 75 g syropu). Ponieważ cukier i syrop klonowy mają różną konsystencję, trzeba zredukować w przepisie zawartość innych płynnych składników. Warto również zmniejszyć o kilka stopni temperaturę pieczenia oraz dodać do wypieku ¼ płaskiej łyżeczki sody oczyszczonej na 1 szklankę syropu klonowego. 

Syrop klonowy w sałatkowym dressingu

Syrop klonowy przemienia smak każdego dressingu. Poniżej jedna z propozycji dopełnienia smaku sałatki:

  • 3 łyżki oliwy z oliwek,
  • 3 łyżki syropu klonowego,
  • 2 łyżki soku z cytryny,
  • 1 łyżeczka skórki z cytryny,
  • odrobina soli i pieprzu do smaku.

Pieczone warzywa z syropem klonowym

Pieczenie w piekarniku batatów, ziemniaków, dyni albo marchwi jest proste i szybkie. Podczas pieczenia do oliwy można dodać także syrop klonowy. W tym celu należy obrane i pokrojone warzywa włożyć do miski, wymieszać z solą, pieprzem oraz oliwą, a następnie dodać syrop. 

Czy syrop klonowy jest zdrowy? 

Syrop klonowy (100%) nie zawiera sztucznych konserwantów, barwników, środków aromatyzujących oraz cukru dodanego. Ponadto w jego składzie znajdziemy witaminy, antyoksydanty i składniki mineralne. Dzięki temu syrop stanowi słodzik bezpieczny dla naszego zdrowia i nie dostarcza jedynie tzw. pustych kalorii. 

Należy pamiętać, że syrop klonowy składa się przede wszystkim z sacharozy, dlatego też nie powinniśmy spożywać go w nadmiernych ilościach. W diecie może za to zastąpić popularny biały cukier.