Serotonina a przedwczesny wytrysk – działanie i skutki uboczne

Jakie są przyczyny przedwczesnego wytrysku? Dlaczego w jego leczeniu wykorzystywane są selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)? Czy farmakoterapia jest bezpieczna? Jakie są skutki uboczne przyjmowania leków z grupy SSRI? Przeczytajcie.

Kobieta i mężczyzna na łóżku

Czym jest przedwczesny wytrysk i jakie są jego przyczyny? 

Przedwczesny wytrysk to niezdolność do opóźnienia ejakulacji – do wytrysku dochodzi przed rozpoczęciem stosunku seksualnego lub natychmiast po jego rozpoczęciu. Jest to problem, który może dotyczyć nawet 30% męskiej populacji. 

Według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 przedwczesny wytrysk został zdefiniowany jako dysfunkcja seksualna. Mamy z nią do czynienia w sytuacji, gdy przedwczesny wytrysk występuje przy większości aktywności seksualnych i negatywnie oddziałuje na zdrowie psychiczne zarówno mężczyzny, jak i jego partnerki. Ta dysfunkcja seksualna może mieć różnorodne podłoże. Specjaliści wśród przyczyn przedwczesnego wytrysku wymieniają przede wszystkim: 

  • czynniki psychogenne – związane są z problemami w relacji, z doświadczeniami w sferze seksualnej, z nadmiernym stresem, zaburzenia nastroju, zaburzeniami lękowymi, 
  • czynniki somatyczne i organiczne – przedwczesny wytrysk może być skutkiem występujących chorób współistniejących lub wynikać z nałogów (nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu), 
  • czynniki neurobiologiczne – przedwczesny wytrysk wynika z nieprawidłowej aktywności neuroprzekaźnika – serotoniny – w układzie nerwowym. 

Jak leczyć przedwczesny wytrysk? 

Metody leczenia przedwczesnego wytrysku zależą od przyczyny występowania tej dysfunkcji seksualnej. W przypadku czynników psychogennych konieczna będzie wizyta u seksuologa lub wprowadzenie farmakoterapii – zwłaszcza przy równoczesnym zdiagnozowaniu np. depresji czy zaburzeń lękowych. Natomiast warto również wykluczyć przyczyny, które związane są z ogólnym stanem zdrowia – lekarz pierwszego kontaktu powinien wówczas zlecić badania, które pozwolą na postawienie całościowej diagnozy. 

W leczeniu przedwczesnego wytrysku mogą pomóc również naturalne metody, takie jak ćwiczenia, relaksacja, praca nad oddechem. Warto przyjrzeć się także swoim nawykom żywieniowym – ograniczyć spożywanie tłuszczów, węglowodanów, używek.

Problem z ejakulacją może być powiązany z czynnikami neurobiologicznymi. Wynika to z tego, że odruchem wytrysku kieruje ośrodkowy układ nerwowy. Ważnym neuroprzekaźnikiem, który oddziałuje na obszary kontrolujące wytrysk, jest serotonina. 

Przeczytaj: 10 ćwiczeń na przedwczesny wytrysk 

Leczenie przedwczesnego wytrysku serotoniną 

Przedwczesny wytrysk może być związany ze zbyt niskim poziomem serotoniny. Wówczas powinno zostać włączone leczenie farmakologiczne, które pomoże w wyrównaniu poziomu tego neuroprzekaźnika. Leki wydłużą czas od początku penetracji do wytrysku, ale niestety mogą negatywnie oddziaływać na męskie libido. W terapii pacjentów z przedwczesnym wytryskiem wykorzystywane są farmaceutyki oddziałujące na poziomie ośrodkowym w mechanizmie blokowania wychwytu zwrotnego serotoniny. 

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)

Leki na przedwczesny wytrysk
W leczeniu przedwczesnego wytrysku wykorzytywane są selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny 

Tak jak wspomnieliśmy wyżej, w leczeniu przedwczesnego wytrysku najczęściej stosowane są selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI – serotonine selective reuptake inhibitors), które należą do grona leków przeciwdepresyjnych. Preparaty z grupy SSRI mają wspólny mechanizm działania, wpływają jednak na różne obszary naszego mózgu, dzięki czemu różnią się od siebie końcowym efektem terapeutycznym. 

Blokery wychwytu zwrotnego serotoniny pomagają w kontrolowaniu ośrodkowego i obwodowego mechanizmu wytrysku, dzięki czemu poprawiają jakość życia seksualnego. Nasilają one tzw. przekaźnictwo serotoninergiczne poprzez zwiększanie ilości neuroprzekaźnika w przestrzeni synaptycznej – jest to miejsce, w którym neurony przekazują między sobą informacje. 

Uwaga: Leki są skuteczne w terapii długotrwałej, która trwa średnio od trzech do sześciu miesięcy. 

Działania uboczne SSRI 

Warto wiedzieć, że nieumiejętne dobranie leków z grupy SSRI może wiązać się z ryzykiem niepożądanych skutków ubocznych, takich jak wspomniane obniżenie libido, osłabienie zdolności do erekcji, nasilenie lęku, wahań nastrojów czy depresji. Zwłaszcza w początkowym okresie stosowania farmaceutyków, jak i również po nagłym przerwaniu terapii, można zaobserwować takie objawy, jak: 

  • suchość w ustach, 
  • nudności i wymioty, 
  • bóle głowy, 
  • zawroty głowy, 
  • uczucie niepokoju, 
  • biegunka, 
  • zwiększona potliwość. 

Leczenie przedwczesnego wytrysku dapoksetyną 

Dapoksetyna to organiczny związek chemiczny należący do grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i do grupy farmaceutyków urologicznych. Lek stosuje się w leczeniu przedwczesnego wytrysku stosunkowo od niedawna – jak dotąd jest jedynym przedstawicielem grupy SSRI o działaniu krótkotrwałym. Wyróżnia go przede wszystkim skuteczność, ale również fakt, że jest bezpieczny dla organizmu – ulega skutecznemu wchłanianiu i szybkiej eliminacji z organizmu.

Dapoksetyna przeznaczona jest jedynie do stosowania doraźnego, a nie do długotrwałej terapii – w odróżnieniu od pozostałych leków z grupy SSRI. Wykazuje również mniej działań niepożądanych w porównaniu z klasycznymi lekami z grupy SSRI. Wśród najczęstszych działań ubocznych wymienia się: 

  • bóle głowy, 
  • mdłości, 
  • rozdrażnienie, 
  • biegunkę, 
  • zaparcia, 
  • zaburzenia snu, 
  • wzrost ciśnienia tętniczego krwi, 
  • uderzenia gorąca, 
  • drętwienie. 

 

 


Bibliografia 

M. Rabijewski, Dapoksetyna w leczeniu przedwczesnego wytrysku, Przegląd Urologiczny, 2013

tłum. M. Sochaj, Z. Słowikowska, J. Słowikowska-Hilczer, Rekomendacje dotyczące zaburzeń seksualnych u mężczyzn: zaburzenia erekcji i przedwczesny wytrysk, Postępy Andrologii Online, 2016 

M. Lew-Starowicz, Wytrysk przedwczesny – aktualny stan wiedzy na temat neurofizjologii, rozpowszechnienia, rozpoznawania oraz terapii, Przegląd Seksuologiczny, 2010

M. Krasowska, Farmakodynamiczne interakcje inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), Terapia i Leki, 2009