Jaka powinna być prawidłowa pozycja podczas wypróżniania? Wyjaśniamy

Prawidłowe wypróżnianie sprzyja naszemu zdrowiu i zmniejsza ryzyko występowania schorzeń m.in. związanych z jelitem grubym. Współczesne badania naukowe dowodzą, że przyjmowana przez nas pozycja siedząca nie sprzyja procesowi defekacji. Dlaczego? Jaka pozycja będzie więc najlepsza podczas wypróżniania?

Mężczyzna trzymający się za brzuch

Wypróżnianie a pozycja siedząca 

Wypróżnianie, inaczej defekacja, to naturalny proces, który usuwa z naszego organizmu zbędne produkty przemiany materii. Jest on konieczny do utrzymania zdrowia, ponieważ w jelitach gromadzą się niestrawione substancje. Jeżeli nie są one prawidłowo wydalane z ciała, wówczas wiążą się nie tylko z naszym odczuciem dyskomfortu czy z zaparciami, ale również ze wzrostem ryzyka rozwoju poważnych schorzeń. 

Zazwyczaj proces wypróżniania odbywa się w pozycji siedzącej, w której nasze nogi są zgięte w kąt 90 stopni w stosunku do reszty ciała. Badania naukowe potwierdzają, że jest to pozycja błędna. Dlaczego? 

W pozycji siedzącej odcinek pomiędzy odbytem a okrężnicą przyjmuje linię prostą, przez co nie dochodzi do ucisku dolnych partii jamy brzusznej. Nasz organizm musi więc odpowiednio wypchać stolec. Skutkuje to zaburzeniami np. w obrębie układu trawiennego. 

Jakie są skutki wypróżniania w pozycji siedzącej? 

Wśród negatywnych skutków wypróżniania w pozycji siedzącej można wymienić: 

  • uczucie niepełnego wypróżnienia i dyskomfort,
  • występowanie zaparć, 
  • zaostrzenie objawów zespołu jelita drażliwego (IBS), 
  • występowanie hemoroidów,
  • zwiększone ryzyko zachorowalności na raka jelita grubego, 
  • występowanie przepukliny. 

Prawidłowa pozycja podczas wypróżniania – pozycja kuczna

Zdaniem wielu specjalistów za prawidłową pozycję podczas wypróżniania uchodzi tzw. pozycja kuczna. Polega ona na zgięciu nóg w kąt 35 stopni w stosunku do reszty naszego ciała. Dzięki temu, że uda przylegają do jamy brzusznej, to powodują nacisk na jelito grube oraz na okrężnicę. 

Pozycja kuczna ułatwia oraz przyspiesza proces defekacji. Badania wskazują, że w tej pozycji wkładamy trzykrotnie mniej wysiłku do oddania stolca, niż w pozycji siedzącej. 

Niestety, nasze europejskie toalety nie są przystosowane do defekacji w pozycji kucznej. Dlatego też w sklepach stacjonarnych oraz internetowych możemy zakupić specjalne podnóżki, które umieszczamy przy sedesie. 

Jakie są korzyści w wypróżniania się w pozycji kucznej? 

Kobieta trzymająca się za brzuch
Wypróżnianie w pozycji kucznej wpłynie m.in. na zmniejszenie dolegliwości związanych ze wzdęciami

Tak jak wspomnieliśmy, pozycja kuczna pozwala nam na szybsze oddanie stolca, jednak to nie koniec jej korzyści. Poniżej prezentujemy prozdrowotne zalety pozycji „w kucki”. 

1. Pozycja kuczna sprawia, że okrężnica jest rozluźniona oraz wyprostowana, dzięki czemu poprawia się praca naszych jelit. To z kolei zmniejsza ryzyko występowania nawracających zaparć.

2. W porównaniu do pozycji siedzącej w pozycji kucznej dochodzi do użycia mniejszej siły parcia na stolec. Zmniejsza to napięcie mięśni zwieraczy i ogranicza nacisk na naczynia krwionośne odbytu. Tym samym obniża się ryzyko występowania hemoroidów.

3. Regularna defekacja zmniejsza prawdopodobieństwo powstawania tzw. twardych złogów pokarmowych, które w organizmie determinują pęknięcia na ścianach jelita. Dzięki pozycji kucznej unikamy więc niepotrzebnego rozciągania ścian jelita.

4. Lekarze podkreślają, że defekacja w pozycji kucznej łagodzi objawy związane z występowaniem zespołu jelita drażliwego (IBS), takie jak: zaparcia, gazy, wzdęcia, skurcze jelit, bóle brzucha, nawracające biegunki.

5. Pozycja kuczna zapobiega również powstawaniu przepukliny oraz zapalenia uchyłków. To wszystko dzięki temu, że zmniejsza napięcie w dolnym odcinku jamy brzusznej.

6. Stosowanie pozycji „w kucki” przez kobiety w ciąży pozwala na uniknięcie nacisku na macicę. 

7. Prawidłowa pozycja podczas defekacji pomaga w całkowitym usunięciu stolca, czyli zbędnych produktów przemiany materii, będących źródłem bakterii. To z kolei zmniejsza ryzyko zachorowalności na schorzenia i stany zapalne jelita grubego. 

Zasady prawidłowej defekacji 

Prawidłowe wypróżnianie nie kończy się jedynie na przyjęciu pozycji kucznej. Warto więc zapoznać się z zasadami, które ułatwią nam defekację, a przede wszystkim pozytywnie wpłyną na nasze zdrowie. 

Ważne jest, aby wedle możliwości jak najszybciej skorzystać z toalety w momencie, gdy odczujemy potrzebę wypróżnienia. Wstrzymanie stolca lub usilne próby jego wydalenia prowadzą do zaburzeń pracy odbytnicy, zaparć oraz zagęszczenia mas kałowych. 

Podczas wypróżniania nie powinniśmy przeć na stolec. Zamiast tego spróbujmy się rozluźnić. Możemy też głęboko oddychać, jednak nie wstrzymujmy powietrza. 
Proces oddawania stolca nie powinien trwać dłużej niż 5 minut. W przeciwnym razie możemy zwiększyć ryzyko wystąpienia poważnych schorzeń. 

Kluczem do szybkiej i swobodnej defekacji jest odpowiednia konsystencja stolca. Dlatego też warto zwracać uwagę na to, co spożywamy. Do jadłospisu powinniśmy włączyć źródła błonnika. Wypijajmy również minimum dwa litry wody dziennie. 

Kolejną ważną kwestią są regularne pory posiłków oraz regularne pory korzystania z toalety. Jeżeli nie odczuwamy wyraźnej potrzeby wypróżnienia, wówczas nie powinniśmy na siłę przesiadywać na sedesie. Pomóc może np. delikatny masaż brzucha wykonywany zgodnie z ruchem wskazówek zegara. 

Do lekarza powinniśmy się zgłosić, jeżeli: 

  • odczuwamy silny ból podczas oddawania stolca, 
  • odczuwamy pieczenie lub swędzenie w okolicach odbytu,
  • w stolcu występuje krew, 
  • towarzyszą nam przewlekłe zaparcia, 
  • mamy problem z nawracającymi biegunkami.