Kakao – właściwości, wpływ na zdrowie

Kakao poprawia nastrój, wzmacnia umysł, obniża cholesterol, a nawet działa przeciwzapalnie. Hasło miłośników czekolady brzmi: „kakao jest zdrowe i uszczęśliwia”. Czy są na to jakieś dowody?

Mężczyzna trzymający owoc kakaowca kakao

Regularne spożywanie kakao przedłuża życie

Kto często i regularnie odżywia się produktami zawierającymi kakao, żyje dłużej i rzadziej umiera na choroby sercowe i naczyniowe. Do takiego wniosku doprowadziły holenderskie badania, w których brało udział 470 osób w wieku od 65 do 84 lat. 

Im wyższe było spożycie kakao, tym niższe wartości wykazywało ciśnienie krwi badanych. Niskie ciśnienie tętnicze nie było jednak główną przyczyną tego, że prawdopodobieństwo śmierci z powodu chorób serca i układu krwionośnego obniżyło się o połowę. Jak twierdzą uczeni, odpowiedzialna jest za to wysoka zawartość antyoksydantów znajdujących się w kakao. Te substancje chronią nie tylko naczynia krwionośne, ale też inne tkanki, zwłaszcza przed szkodami wynikającymi z utleniania. 

Uczestnicy badania zostali podzieleni na trzy grupy. W ciągu 10 lat prowadzili odmienną dietę. Jedna grupa nie miała w swoim menu żadnych produktów zawierających kakao, uczestnicy drugiej grupy mogli zjeść przeciętnie 0,9 g, a trzeciej – 4,2 g kakao dziennie. 

Składniki zawarte w kakao wykazują zdolności do obniżania ciśnienia i poprawy funkcjonowania naczyń krwionośnych. Przeciwutleniacze mogą mieć pozytywny wpływ na lepszą ochronę wszystkich tkanek organizmu.

Badani z najwyższą zawartością kakao w diecie mieli najniższe wartości ciśnienia krwi oraz groziło im mniejsze ryzyko śmierci uwarunkowane przez czynniki sercowo-naczyniowe. Z wcześniejszych badań było wiadomo, że takie składniki kakao wykazują zdolności obniżania ciśnienia i poprawy funkcjonowania naczyń krwionośnych. Bogactwo przeciwutleniaczy może mieć pozytywny wpływ na lepszą ochronę wszystkich tkanek. 

Co sprawia, że kakao jest wartościowe?

Surowe kakao działa pozytywnie na cały organizm. Wzmacnia serce, dba o dobre ukrwienie i obniża ciśnienie krwi. Wspiera funkcjonowanie mózgu i podnosi zdolność koncentracji oraz reakcji. Stwierdzono również ogólnie wspomagające działanie na system odpornościowy, hormonalny i limfatyczny. Korzystny wpływ odnotowuje układ krwionośny, metabolizm tłuszczów oraz wolniej starzejąca się skóra. Wrażliwość na insulinę zostaje podwyższona, co zapobiega cukrzycy. 

Kakao – zawiera minerały

Ziarna kakao zawierają duże ilości minerałów i pierwiastków śladowych, między innymi magnezu, wapnia i żelaza. 

Magnez

Więcej magnezu niż kakao nie zawiera chyba żaden spożywczy produkt roślinny – zawartość to ok. 500 mg magnezu na 100 g w kakao. Magnez wspiera budowę kości, regulację metabolizmu i sprawność umysłu. Pomaga utrzymać zdrowie serce i może łagodzić bóle głowy. Działa rozluźniająco oraz przeciwskurczowo.

Wapń

Kakao wykazuje wysoką zawartość wapnia równą 160 mg w 100 g. Minerał jest ważny dla kości, zębów, mięśni oraz krzepnięcia krwi. Przekazuje również impulsy nerwowe. 

Żelazo

Także niezbędne do tworzenia krwi żelazo znajduje się w ziarnach kakao w ilości 7,3 mg na 100 g. Aby zwiększyć przyswajalność żelaza, takie produkty jak kakao należy spożywać razem z witaminą C. 

Kakao – metabolity wtórne 

null
Kakao zawiera metabolity wtórne

Zdrowe działanie minerałów zawartych w kakao jest zwiększane poprzez wtórne roślinne związki chemiczne. Ich zawartość w ziarnach kakaowca jest szczególnie wysoka. Do najważniejszych z nich zaliczają się między innymi polifenole, takie jak flawonoidy, ale również aminokwasy, które służą jako neuroprzekaźniki. Wiele metabolitów wtórnych wyróżnia się też swoim działaniem antyoksydacyjnym. 

Antyoksydanty

Antyoksydanty, nazywane przeciwutleniaczami, spowalniają lub uniemożliwiają utlenianie innych substancji. Podwyższony proces oksydacyjny w organizmie oznacza fizyczny stres, który może zapoczątkować procesy nowotworowe i zapalne oraz przyspieszać starzenie. Z drugiej strony utlenianie powoduje zmniejszenie wartości danej substancji. Przeciwutleniacze redukują złogi tłuszczu w naczyniach krwionośnych. 

Uwaga: Warto wiedzieć, że mleko blokuje antyoksydanty w kakao. 

Neurotransmitery

Niektóre aminokwasy w kakao odgrywają szczególną rolę jako neurotransmitery (neuroprzekaźniki). Endorfina, dopamina, serotonina oraz tryptofan i fenyloetyloamina poprawiają samopoczucie i zapewniają stan zadowolenia. Ponieważ te substancje występują głównie w surowym kakao, ziarna kakao – całe albo pokruszone – dają więcej szczęścia niż czekolada. 

Polifenole (flawonoidy)

Podgrupa polifenoli jest w kakao liczniej reprezentowana niż w dowolnym innym artykule spożywczym. Obniżają ciśnienie krwi i są odpowiedzialne za mniejsze ryzyko choroby Alzheimera.

Nienasycone kwasy tłuszczowe

Tłuszcz w nasionach kakaowca jest szczególnie wartościowy. Dostarcza wiele nienasyconych kwasów tłuszczowych, które determinują prawidłowe działanie serca oraz podnoszą poziom „dobrego” cholesterolu. Na szczególną uwagę zasługuje wielonienasycony kwas tłuszczowy, anandamid, o działaniu podobnym do kannabinoidu, który odpręża i poprawia nastrój. 

Teobromina

Kolejnym składnikiem kakao, który jest spokrewniony blisko z kofeiną, jest teobromina. Wykazuje ona działanie rozszerzające naczynia krwionośne i stymulujące serce, ale w większych dawkach powoduje pocenie się i bóle głowy. Zarazem łagodzi kaszel i poprawia nastrój. Osoby wrażliwe powinny pić kakao rano i w niezbyt dużych ilościach. 

Kakao dla zdrowej skóry

Kakao ma dobroczynny wpływ nie tylko na nasze zdrowie i nastrój. Do celów kosmetycznych używane jest masło kakaowe, stosowane między innymi do wyrobu pomadek do ust, jak również kosmetyków do pielęgnacji ciała. 
Masło kakaowe opóźnia starzenia skóry i zaopatruje ją w wilgoć. Kosmetyki z masłem są zalecane zwłaszcza dla skóry suchej i popękanej. Jest również dodatkiem do wielu kremów, odżywek i mydeł. 

Masło kakaowe opóźnia procesy starzenia się skóry i zaopatruje ją w wilgoć. Kosmetyki z masłem są zalecane zwłaszcza dla skóry suchej i popękanej.

Nawilżenie skórze zapewnia maseczka z kakao. Można ją łatwo sporządzić we własnym zakresie. Należy wymieszać 1 łyżeczkę twarogu z olejem z awokado i z proszkiem kakaowym, a następnie nałożyć mieszankę na twarz. Po kwadransie maseczkę powinno się zmyć letnią wodą. 

Od ziaren kakao do czekolady

Kakao jest najważniejszym składnikiem do wyrobu czekolady. Ziarna kakaowca nie mają jednak nic wspólnego ze słodkim smakiem wyrobów zawierających kakao. Stosunkowo wysoka zawartość garbników sprawia, że surowe kakao jest raczej gorzkie.

Czekolada powinna zawierać mało przetworzone kakao oraz nie być obciążona zwartością kadmu. Źródłem tego metalu ciężkiego są gleby wulkaniczne, na których uprawiane są drzewa kakaowca. Cukier może popsuć skuteczność niektórych pozytywnych właściwości kakao, dlatego warto wybierać dobrą, ciemną, gorzką czekoladę.