Bulimia a anoreksja – czym się różnią?

Bulimia i anoreksja to poważne zaburzenia odżywiania, na które chorują zarówno dzieci, młodzież, jak i osoby dorosłe. Czym jednak różnią się od siebie te dwie choroby? Jakie są najważniejsze różnice pomiędzy bulimią i anoreksją?

Talerz na różowym tle

Bulimia a anoreksja – różnice, które warto znać

Bulimia (żarłoczność psychiczna) i anoreksja (jadłowstręt psychiczny) to dwa najczęściej diagnozowane zaburzenia odżywiania. Jakie różnice pomiędzy bulimią i anoreksją warto znać? 

  • Podstawowe objawy

Bulimia: Cyklicznie pojawiające się epizody niekontrolowanego objadania się.
Anoreksja: Drastyczne ograniczenie przyjmowanych kalorii.

Główną różnicę pomiędzy bulimią i anoreksją stanowią tzw. objawy podstawowe obu tych zaburzeń. O ile chorzy na bulimię cyklicznie doświadczają epizodów niekontrolowanego objadania się, o tyle anorektyczki niezwykle rygorystycznie przestrzegają diet i narzuconych sobie głodówek. 

Warto dodać, że w bulimii, zaraz obok epizodów objadania się, występują także okresy drakońskich diet. Natomiast w niektórych rodzajach anoreksji możemy zaobserwować również epizody obżarstwa. Podstawowe objawy pozostają jednak bez zmian i stanowią najważniejszą różnicę pomiędzy bulimią i anoreksją.

  • Kontrola nad procesem jedzenia 

Bulimia: Zupełna utrata kontroli nad procesem jedzenia. 
Anoreksja: Obsesyjna kontrola dotycząca wagi i ilości spożywanych kalorii.

Bulimię od anoreksji odróżnia stopień kontroli nad procesem jedzenia. Żarłoczność psychiczna charakteryzuje się bowiem zupełnym brakiem kontroli nad ilością przyjmowanych kalorii. Osoba chora na bulimię może w czasie jednego epizodu objadania się przyjąć nawet trzy razy więcej kalorii, niż wynosi jej dzienne zapotrzebowanie. 

W przypadku anoreksji mamy do czynienia z zupełnie odwrotnym zjawiskiem. Anorektycy obsesyjnie kontrolują dosłownie każdą przyjmowaną kalorię. Odczuwają również silny, paraliżujący lęk przed przybraniem na wadze.

  • Waga

Bulimia: Wahania wagi. Waga pozostaje zazwyczaj  w normie.
Anoreksja: Systematyczny spadek wagi i zauważalna niedowaga.

Osoby chore na anoreksję wraz z rozwojem choroby tracą na wadze coraz więcej kilogramów. Jest to stosunkowo łatwe do zauważenia przez otoczenie. W bulimii waga chorego zazwyczaj pozostaje w normie i nie budzi tak dużego niepokoju bliskich. 

Możliwe do zauważenia w bulimii są jednak wahania wagi. Bulimik na zmianę chudnie i tyje, za co odpowiada dynamika choroby, czyli naprzemiennie występujące epizody objadania się oraz przeczyszczania i pozbywania się nadmiaru przyjętego pożywienia. 

  • Cechy osobowości

Bulimia: Impulsywność i niestabilność emocjonalna.
Anoreksja: Perfekcjonizm, potrzeba kontroli i duże aspiracje. 

Jak zauważono, zarówno chorzy na anoreksję, jak i bulimicy często charakteryzują się pewnym powtarzającym się zestawem cech. To niezwykle ważna różnica, jeśli weźmiemy pod uwagę istotę każdego z tych zaburzeń. 

Bulimicy często są osobami impulsywnymi i niestabilnymi emocjonalnie. Ich zachowania bywają nieprzewidywalne i bardzo spontaniczne. Zdarza się również, że u osób borykających się z bulimią dodatkowo diagnozowane jest także zaburzenie osobowości typu borderline oraz różnego rodzaju uzależnienia.

Osoby chore na anoreksję zazwyczaj posiadają zupełnie inny profil psychologiczny – są sumienne i ambitne. Niezwykle wysoko cenią sobie możliwość kontroli każdego aspektu swojego życia (próbują kontrolować m.in. uczucie głodu). Chorych na anoreksję często charakteryzuje także perfekcjonizm i duże aspiracje życiowe.

Czy anoreksja może przekształcić się w bulimię i odwrotnie?

Kobieta z miarką
W wyniku nieprawidłowych nawyków żywieniowych anoreksja może przekształcić się w bulimię, a bulimia w anoreksję

Pomimo wskazanych wyżej różnic między anoreksją i bulimią, należy podkreślić, że zarówno bulimiczka i bulimik, jak i anorektyczka i anorektyk nie akceptują siebie, mają znacznie zaniżoną samoocenę, zniekształcony obraz własnego ciała i niezdrowy stosunek do jedzenia.

Anoreksja może więc przekształcić się w bulimię i odwrotnie – bulimia przejść w anoreksję. Często zdarza się, że np. pacjenci zdrowiejący z anoreksji zaczynają doświadczać objawów bulimii. Nawyki żywieniowe wciąż są u nich nieprawidłowe.

Istnieje również typ anoreksji (anoreksja bulimiczna) łudząco przypominający bulimię. Granice między tymi zaburzeniami nie są więc aż tak nieprzekraczalne, jak mogłoby się wydawać. Warto o tym pamiętać zwłaszcza w procesie diagnozowania osoby chorej na zaburzenia odżywiania.

Jakie są różnice w leczeniu bulimii i anoreksji?

Fundamentem leczenia zarówno bulimii, jak i anoreksji jest intensywna psychoterapia – indywidualna, rodzinna lub grupowa. Istnieją jednak różnice w dochodzeniu do zdrowia osób chorych na anoreksję oraz na bulimię. Wynikają one głównie ze specyfiki każdego z tych zaburzeń.

Charakterystyka leczenia anoreksji

W przypadku leczenia anoreksji często konieczna staje się hospitalizacja pacjenta i całodobowa opieka. Osoby borykające się z tym zaburzeniem odżywiania – zanim przystąpią do pełnej pracy terapeutycznej – zazwyczaj muszą uporać się z poważnymi zaburzeniami somatycznymi (np. zaburzeniami wodno-elektrolitowymi czy zaburzeniami układu krążenia). 

Wspomniane dolegliwości somatyczne stanowią poważne zagrożenie dla pacjenta chorego na anoreksję. Niestety, jadłowstręt psychiczny to choroba śmiertelna i w skrajnych przypadkach konieczne staje się np. żywienie pacjenta poprzez sondę i kontrolowanie procesu przybierania na wadze.

Przeczytaj: Anoreksja u dzieci – objawy, przyczyny, rozpoznanie 

Charakterystyka leczenia bulimii

W leczeniu bulimii szalenie istotne jest, jeszcze przed rozpoczęciem oddziaływań psychoterapeutycznych, prawidłowe zdiagnozowanie wszystkich trudności pacjenta. Żarłoczności psychicznej często towarzyszą również inne zaburzenia psychiczne – uzależnienia lub zaburzenia osobowości. W toku leczenia należy więc kompleksowo zająć się wszystkimi występującymi problemami, niekiedy włączając w to np. terapię uzależnień. 

Oczywiście, warto podkreślić, że bez względu na diagnozę – bulimii czy anoreksji – leczenie zaburzeń odżywiania zawsze jest maksymalnie dostosowane do potrzeb osoby chorej, a plan wychodzenia z choroby opracowuje się z każdym pacjentem indywidualnie. Naturalnie wiąże się to z podjęciem kompleksowego i wielowymiarowego leczenia, w którego tok włączani są różni specjaliści.

Zapoznaj się: Bulimia u dzieci – jak pomóc, jak rozpoznać?