Otyłość a poziom testosteronu – jak testosteron wpływa na tkankę tłuszczową?

Otyłość uchodzi współcześnie za przewlekłą chorobę cywilizacyjną. Może być spowodowana nie tylko źle zbilansowaną dietą i brakiem aktywności fizycznej, ale również zaburzeniami gospodarki hormonalnej. Jak poziom testosteronu we krwi wpływa na tkankę tłuszczową w naszym organizmie? Czy zaburzenia stężenia testosteronu prowadzą do rozwoju otyłości? Przeczytajcie.

Mężczyzna mierzący się miarką

Otyłość – co na nią wskazuje?

Otyłość to nieprawidłowe i nadmierne nagromadzenie się tkanki tłuszczowej. Otyłość stwierdza się, jeżeli tłuszcz stanowi ponad 20% masy ciała mężczyzny i ponad 25% masy ciała kobiety. Do postawienia prawidłowej diagnozy wykorzystywany jest również wskaźnik BMI – wskaźnik określający stosunek masy ciała do wzrostu. Prawidłowe BMI powinno mieścić się w zakresie od 18,6 kg/m2 do 24,9 kg/m2. Z otyłością mamy do czynienia w momencie, gdy BMI wynosi minimum 30 kg/m2. 

Jakie są przyczyny otyłości?

Współcześnie przyjmuje się, że otyłość jest tak zwaną chorobą cywilizacyjną, która dotyka około 20% kobiet i 30% mężczyzn w Polsce. Natomiast nadwaga, która prowadzi do otyłości, może dotyczyć nawet 50% społeczeństwa żyjącego w Polsce.

Warto zdawać sobie sprawę z tego, że otyłość może mieć różne podłoże – nie zawsze świadczy o nieprawidłowych nawykach żywieniowych, źle zbilansowanej diecie czy braku aktywności fizycznej. W niektórych przypadkach wynika ona z dysfunkcji naszego organizmu. Wśród przyczyn tak zwanej otyłości wtórnej wymienia się m.in.: 

  • zaburzenia gospodarki hormonalnej,
  • choroby genetyczne,
  • dysbiozę jelitową,
  • przyjmowanie niektórych grup leków (leki hormonalne, leki przeciwdepresyjne, insulina,  glikokortykosteroidy, neuroleptyki).

Otyłość a poziom testosteronu

Otyły mężczyzna a parku
Czy testosteron powiązany jest z otyłością?

Badania naukowe dowodzą, że jedną z przyczyn występowania otyłości wśród mężczyzn może być niedobór testosteronu. Testosteron to męski hormon płciowy, który występuje zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Poniżej przedstawiamy normy testosteronu u mężczyzn.

Normy poziomu testosteronu całkowitego:

  • testosteron całkowity: 9,0 – 34,7 nmol/l lub 260 – 1000 ng/dl,
  • wolny testosteron: 2,6 – 9,79 pg/ml.

Niedobór testosteronu doprowadza do zwiększenia zawartości tkanki tłuszczowej, głównie tak zwanego tłuszczu trzewnego, czyli „oponki” na brzuchu. W zgromadzonej tkance tłuszczowej zawarty jest enzym (aromataza), który odpowiada za przekształcanie testosteronu w estradiol, czyli w żeński hormon. Estradiol z kolei przyczynia się do nieprawidłowego metabolizmu tłuszczów, wprowadzając mężczyzn w błędne koło walki z nadwagą i otyłością.

U mężczyzn zmagających się z otyłością dochodzi również do rozregulowania gospodarki energetycznej organizmu oraz do zmniejszenia tkanki mięśniowej. Warto wspomnieć o tym, że również otyłość oddziałuje na poziom męskiego hormonu, ponieważ zmniejsza jego syntezę w jądrach. 

Przeczytaj: Jak testosteron wpływa na psychikę? Wyjaśniamy

Niedobór testosteronu – przyczyny i objawy

Niedobór testosteronu u mężczyzn może wiązać się również z takimi objawami jak: 

  • spadek libido, 
  • zaburzenia erekcji, 
  • wahania nastrojów (zwłaszcza nerwowość), 
  • bezsenność i zaburzenia snu, 
  • nadciśnienie, 
  • problemy z koncentracją, 
  • zespół metaboliczny,
  • zaburzenia glikemii,
  • zanik owłosienia na ciele.

Niedobór testosteronu powiązany jest przede wszystkim z wiekiem – wraz ze starzeniem się organizmu dochodzi do spadku tego hormonu. Statystyki wskazują, że zbyt niski poziom testosteronu może dotykać nawet 40% mężczyzn po 45. roku życia. 

Wpływ na obniżenie stężenia tego hormonu mają również: źle zbilansowana dieta oparta zwłaszcza na źródłach węglowodanów i kwasów tłuszczowych, brak aktywności fizycznej, spożywanie nadmiernych ilości alkoholu i palenie papierosów, nadmierny stres (wytwarzanie hormonu stresu, czyli kortyzolu), nieodpowiednie ilości snu.

Uwaga: Wykrycie niskiego poziomu testosteronu we krwi może wymagać przeprowadzenia dodatkowych badań laboratoryjnych, urologicznych czy badania wątroby. 

Niedobór testosteronu można leczyć za pomocą farmakoterapii – jednak wyłącznie pod nadzorem lekarza. Preparaty zawierające testosteron poprawiają profil lipidowy, zmniejszają zawartość tkanki tłuszczowej, oddziałują na wzrost masy mięśniowej. Szczególnie ważne jest jednak, aby zadbać o odpowiednio zbilansowaną dietę. Jadłospis powinien dostarczać m.in. witamin z grupy B, witaminy E, cynku, magnezu, chromu, odpowiedniej ilości białek. Nie zapominajmy również o regularnej aktywności fizycznej.

Sprawdź: Zioła na testosteron – jak naturalnie zwiększyć poziom testosteronu?